Busje komt (waarschijnlijk) zo

... maar wel met heel veel eventjes geduld.

Als we vanuit Nakasero Market de hoek om gaan komen we in een smalle straat waarin mini-busjes, voetgangers en boda-boda's strijden om een plekje. Allemaal willen ze naar een groot plein, de Kampala Old Taxi Park.

Je moet Oegandees of ontzettend ingeburgerd zijn om wijs te worden uit deze chaos. Overal minibusjes, die ogenschijnlijk in een ongeorganiseerde puinhoop een strijd voeren om de gunsten van de reiziger. Uit alle wijken van Kampala maar ook de meeste steden in het land komen de minibusjes hier op dit plein aan. En vertrekken dan ook vanuit dit punt. Zodra een busje vol is wordt er vertrokken. De ritprijs is niet hoog maar met een beetje pech moet je wel een paar uur wachten voordat je busje vol is en vertrekt.
Iedere busje heeft zijn eigen bestemming en neemt dan plaatst in de rij voor alle busjes voor die bestemming. Waarom een busje naar bestemming A of B reist en wanneer? Geen idee, een leraar op mijn Tuinbouwschool zei altijd: "Als je het niet begrijpt, dan bewonder je het maar". Ons rest niets dan bewonderen.

Een soort van Cash and Carry

De blog over het parlement heb ik alleen kunnen schrijven omdat we gebruik konden maken van de connecties die onze gastheer Alex heeft. Een bezoek aan downtown Kampala is ook alleen maar mogelijk omdat Alex ons hier mee naar toe heeft genomen.

de bevoorrading gaat gewoon door

Er is wat twijfel of we wel naar dit deel van Kampala moeten gaan. Het gebied staat bekend als werkgebied van zakkenrollers. Iedereen, de gemiddelde zakkenroller discrimineert niet, die hier met een rugzak rondloopt weet bijna voor 100% zeker dat hij na het bezoek minder spullen in zijn tas heeft dan voordien. En het kan ook gebeuren dat spullen snel uit je handen worden gegrist en dat de persoon die je spullen leent zonder een adres achter te laten in de menigte verdwijnt. Gaan we dit gebied dan wel in?

Ja, want we willen immers zoveel mogelijk het gewone leven leren kennen en dit deel van Kampala maakt hier ook deel van uit. We nemen wel de nodige voorzorgsmaatregelen: geen rugtas op de rug, niet de grote camera mee maar een kleine compact camera en verder geen waardevolle spullen mee. Met een safe-boda worden we net naast Owino Market afgezet. Deze markt is eigenlijk een soort groothandel waar handelaren hun handelswaar aanbieden aan de kleine ZZP'ers die hier dan inkopen. Het is een wirwar van smalle paadjes tussen allerlei koopwaar. We hebben als Muzungu wel wat bekijks en regelmatig wordt er gemopperd dat we niet doorlopen. Uitgebreid fotograferen, waarbij ik op compositie en belichting let, is er even niet bij. De compactcamera op automaat en vanuit de hand wat ‘stiekeme’ foto’s maken is het enige wat kan.

Oud papier te koop

We hebben gelukkig Alex bij ons want behalve dat het qua zakkenrollers niet veilig is, het is ook een doolhof waar je als onbekende makkelijk in kan verdwalen.

Is Owino market de plaats waar onze Zak voor Max met kleding terecht komt, hetgeen prima handelswaar is, Nakasero is meer de groente en fruit-goothandel.

Bergen watermeloenen liggen klaar om in de kleine kraampjes langs de weg terecht te komen. Hopen met rottend afval worden om onduidelijke redenen uit elkaar getrokken, de lucht is er niet fris waardoor het niet uitnodigt om hier iets te kopen.De gemeente doet verwoede pogingen om de twee markten op te knappen. Men bouwt, veel al met Chinees geld, nieuwe panden met allemaal kleine ruimtes waar vanuit de marktkooplui in de nabije toekomst hun waar moeten gaan aanbieden.

nette lege panden

een spontane nieuwe markt

De oude markten zullen moeten verdwijnen. Waar men in de beleidsvorming blijkbaar niet helemaal rekening mee houdt is dat de gemiddelde handelaar geen zin en waarschijnlijk ook geen geld heeft om in die fancy panden te gaan zitten. Delen van de markt die al verdwenen zijn onder een nieuw gebouw worden op een braakliggend stuk grond net naast het gebouw weer net zo makkelijk opgericht. De huidige markten zullen dan wel verdwijnen maar dan ontstaat er gewoon een stukje verderop een nieuwe markt.

Vanuit deze markt wandelen we door naar een gigantisch gestructureerde chaos.

Het leven lacht niet iedereen toe

Ondernemer of crimineel

De Blokker in Kampala?

In iedere Oegandees schuilt wel een ondernemer. Sommigen houden het goed verborgen maar een grote groep mensen zijn eigenlijk allemaal ZZP’ers. Niet uit weelde maar uit pure noodzaak om naast de gewone baan, als ze het geluk hebben die te hebben, extra geld te verdienen om in het dagelijkse onderhoud te voorzien.

Neem oom agent: omdat hij/zij door zijn werkgever in krotten wordt gehuisvest probeert hij/zij wat bij te verdienen door het verkopen van bekeuringen. Als je aangehouden wordt dan is er altijd wel een reden waarom de agent je kan verblijden met een bekeuring die direct contant afgerekend dient te worden. Misschien niet helemaal eerlijk, beetje corrupt eigenlijk, maar we hebben de krotten gezien en dan is het wel een beetje te begrijpen.

tuincentrum	de groenteman
gezellig uit eten	de slager

Naast deze handel zijn er natuurlijk ook heel veel Oegandezen die wel op een eerlijke manier geld proberen te verdienen. Overal op straat zie je stalletjes, soms niet meer dan een kruiwagen, met handelswaar. Het is niet te begrijpen dat deze mensen überhaupt iets hiermee verdienen. Ogenschijnlijk lijkt iedereen hetzelfde te verkopen. Dan zou je verwachten dat een beetje marktonderzoek uit zou wijzen dat er geen plaats meer is voor nog een kraampje met ananassen of tomaten. Of dat de hoeveelheid Rolex (soort pannenkoek met ei) die overal aangeboden worden wel genoeg is voor heel Oeganda terwijl het allemaal in Kampala wordt aangeboden.

Rolex	Appie	een niet blije verkoper
Voor de zoetekauw: suikerriet	Schoenpoetser bij uitgang moskee

Heb je met een kraampje nog een soort van vaste verkoopplek, er is ook veel ambulante handel. Zet een mand op je hoofd vol met bananen en je kunt verkopen. Vooral op plaatsen waar veel auto’s in de file staan, en dat is in Kampala op heel veel plaatsen het geval, zie je deze ‘file-verkopers’ in de middenberm lopen. Een kleine greep uit het aanbod: doperwten, bananen, stuurwiel hoezen, wc-papier, kauwgom, kinderspeelgoed, zonnebrillen. Allemaal maken ze gebruik van een zwakte van de Oegandees: impulsief iets kopen. Daar is de Oegandees goed in: spontaan iets kopen wat voorbij loopt wat hij/zij uiteraard helemaal niet nodig heeft. Uitgezonderd dan het wc-papier wat Rinty altijd bij een fileverkoper bij hun om de hoek koopt, is goedkoper dan in de supermarkt er tegenover. En er is geen colportage-wet die de consument beschermd tegen deze impulsieve aankopen.  En daar varen anderen weer wel bij.

Er is ook een nieuwe stroming op winkelgebied in Oeganda aan de gang. Als krokussen op een warme dag in maart schieten winkelcentra uit de grond. Nou ja schieten, we hebben heel veel bouwplaatsen met flitsende reclameborden gezien dat er weer een winkelcentrum gebouwd wordt maar heel veel bouwactiviteiten is bij de meeste bouwplaatsen niet te zien. Het winkelcentrum wat wel af is en waar we even naar binnen lopen, we moeten plassen, ziet er gelikt uit met allemaal kleine winkeltjes maar echt druk met klanten is het er niet.  Men heeft blijkbaar de weg naar deze centra nog niet echt gevonden of men geeft de voorkeur aan de lokale markt. Hetgeen veel goedkoper is en voor een toerist ook veel leuker is om overheen te lopen. 

Boda-Boda -ZZP-ers

Alle kraampjes, kleine winkeltjes en fileverkopers moeten natuurlijk hun handelswaar ook weer ergens vandaan halen. Dat kunnen ze onder andere doen op (of is het meer in?) Owino en Nakasero Market. Daar neem ik jullie graag in de volgende blog mee naar toe.

Visueel genot

Een streling voor het oog en soms een ietsje minder voor het oor. Dat is samengevat een avond vol dans, zang en muziek. We zijn daarvoor te gast bij Ndere. Ndere is eigenlijk een soortgelijke organisatie als AFFCAD maar probeert het doel, verbeteren van de leefomstandigheden van mensen, op een andere manier te bereiken. Ndere is opgericht om jonge mensen dansen te leren die ze tijdens voorstellingen aan het grote publiek kunnen laten zien. Met dit optreden verdienen ze geld wat vervolgens weer geïnvesteerd wordt in een goede opleiding.

Een belangrijk ander doel van Ndere is het behouden van traditionele dansen, zang en muziek van stammen uit Oeganda maar ook uit de buurlanden. Dit culturele erfgoed moet natuurlijk behouden blijven en daar zorgt Ndere mede voor. Ieder jaar worden nieuwe jonge mensen de oude dansen en gezangen geleerd en aan het grote publiek getoond.

Verder valt het niet echt in woorden uit te leggen hoe we deze drie uur durende avond beleefd hebben. Daarom maar wat foto’s die misschien een beetje weergeven wat we allemaal gezien hebben. Wat we gehoord hebben aan muziek, zang en tromgeroffel is niet in deze blog samen te vatten. Daar zullen jullie je eigen fantasie voor moeten gebruiken. Of kijk anders op youtube en zoek naar Ndere Uganda.

Ik ben dan wel een bijzonder blije gelukkig getrouwde man met een mooie vrouw maar ik heb mijn ogen niet thuis in Nederland gelaten. Van al het vrouwelijk schoon wat er deze avond, maar ook op andere plaatsen tijdens deze vakantie, bij mij voorbij komt word ik best wel ernstig blij. Een reïncarnatie, indien mogelijk, als Afrikaanse man zou wat vrouwen betreft dan wel een zekere voorkeur hebben. Maar dan krijg je wel de strijd om te overleven erbij. Tja, dilemma.

Er zijn dingen die een Muzungu niet moet doen.
Een ervan is Afrikaans proberen te dansen.
Beetje jammer van dit slot van de avond.