Hop on, Hop off? "PIEEEEP" op!

We moeten echt even bijkomen van Vaticaanstad. In vier uur tijd een heel land bezoeken is best wel vermoeiend. We vinden een randje bij een gebouw om op te zitten. Horde toeristen trekken aan ons voorbij. En toeristen trekken verkopers en mensen die het minder breed hebben aan.

Rustig even zitten is er dan ook niet bij. Hop on, Hop off? Selfie stick? Met de constante stroom toeristen trekt ook een constante stroom verkopers aan ons voorbij. Of we kaartjes willen voor de Hop on, hop off-bus? Of we een selfie stick willen kopen? He, sukkel daar past toch geen digitale spiegelreflex camera, die prominent om mijn nek hangt, in! We krijgen bijna de neiging om toch een stokje te kopen en deze bij de verkoper ergens in te duwen daar waar, ach jullie kunnen wel de plek bedenken. Best wel irritant die mannetjes, je kunt bijna nergens stil staan of ze ploppen uit het niets naast je op.

Naast deze irritante mannetjes komen we ook best wel veel bedelaars tegen. Wil je een kerk binnen gaan dan struikel je er bijna over. En geen gift betekent een hele vuile blik. Ook komen we regelmatig kleine, vreselijk kromlopende vrouwtjes tegen. Zwarte kleding, gezicht onzichtbaar en zwaar leunend op een wandelstokje. Een vieze hand met een bakje wordt vooruitgestoken als je passeert. Zijn dit wel oude, op straat zwervende vrouwen? Of rechten ze aan het einde van hun werkdag de rug en gaan ze, mogelijk met een goed gevuld bakje met geld, naar huis?

In een poging toch wat rust te vinden lopen we via kleine straatjes terug naar het hotel. We zijn nooit helemaal alleen maar even iets minder mensen om je heen is wel prettig. Morgen staat een bezoek aan het hele oude Rome op de planning. En dat wordt, althans voor ons, het hoogtepunt van deze stedentrip.

Rare jongens, die Romeinen

Bescheiden? Nee!

Was de St. Pieter er van binnen al giga gantisch groot, buiten gaan ze er nog even vrolijk mee verder. Je kunt de katholieken van veel beschuldigen maar dat ze bescheiden waren (anno begin 1600) kun je niet echt zeggen. Of dat nu nog zo is laat ik voor de lieve vrede binnen de familie maar even in het midden.

Met de rug naar de basiliek is het St Pieterplein al groots. Staan we eenmaal weer op Italiaans grondgebied, net buiten een laag hekje aan de rand van het plein, dan is het plein, de zuilengalerij aan beide zijden en de St. Pieter in het midden de vergrotende trap van giga gantisch groot.

81600 m2 steen omsloten (als armen van de moeder kerk die haar kinderen omarmt, nee niet zelf verzonnen) door twee zuilengalerijen met 284 pilaren, met hier bovenop 140 heiligen gevat in steen. Midden op het plein een 40 mt hoge, 340 ton zware Egyptische obelisk. En of de obelisk nog niet hoog genoeg was werd er in 1586 nog een meter hoog kruis opgezet.

Afbeelding van Maria

We kunnen alleen aan de zijkanten van het plein komen. Midden op staan de stoelen klaar voor de wekelijkse open lucht mis (duur 3 uur) op zondag. Dat lopen we dus mis. Wat wel een beetje opvalt is het ontbreken van een stenen Mariabeeld. Tussen alle heiligen schittert zij van afwezigheid. Maar gelukkig is na een beetje zoeken toch op een zijgevel van het Apostolische paleis een muurschildering van haar te zien. Beetje in een hoekje verstopt maar toch.

Bovenste verdieping, tweede raam van rechts:
het raam waar de paus iedere week de zegen geeft aan de verzamelde massa.

Natuurlijk maken we, net als iedereen hier, even, zonder stick, een selfie. Daaruit blijkt wel welke tol we naar een ochtend Vaticaanstad  hebben moeten betalen. Niet iedereen is daar goed uitgekomen.

Silenzio!

In de late 15de eeuw bedacht Paus Sixtus IV dat het tijd werd voor een nieuwe pauselijke hofkapel. Hij gaf Baccio Pontelli opdracht een kapel te maken die exact, 40,23 meter lang, 20,70 meter hoog en 13,41 meter breed, dezelfde maten heeft als de tempel van Salomo uit het Oude testament. En omdat een simpele kale kapel in die tijd not done was vroeg hij een paar schilders om het geheel wat op te leuken.

De muurschilderingen op de zijwanden zijn vervaardigd door Sandro Botticelli, Pietro Perugino, Domenico Ghirlandaio, Cosimo Rosselli en Luca Signorelli. En voor het plafond werd Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni gevraagd. Michelangelo lag ruim vier jaar (1508-1512) op zijn rug om dit fresco af te ronden. Meer dan 300 figuren heeft hij dan op het natte gips geschilderd. Later kreeg hij ook nog het verzoek om de schildering Het laatste oordeel om een van de kopgevels te maken. Dit meesterwerk werd in 1541 voltooid.

Het laatste oordeel

De kapel is sinds de inwijding in 1512 in gebruik voor alle belangrijke liturgische vieringen. De Sixtijnse Kapel heeft haar functie als pauselijke hofkapel sinds de inwijding in 1512 tot op heden behouden en hier vinden dan ook de belangrijkste liturgische vieringen plaats. Het is dan ook een gewijde plaats. Dat hierdoor bepaalde 'spelregels' gelden is te begrijpen, maar alleen begrijpen we die regels niet helemaal. Pet af, geen blote schouders en knieën kunnen we nog wel ongeveer volgen. Wat er bij mij niet helemaal in gaat is het verbod op geluid maken. Dat je niet gaat lopen gillen en schreeuwen is logisch maar de ridicule manier waarop het stilte gebod wordt gehandhaafd is lachwekkend. De hele tijd lopen suppoosten rond en roepen ( ja beste lezers, jullie lezen het goed: roepen!): Silenzio! Silence!

Waarom is de vraag die mij nog steeds bezig houdt. Waarom zo'n gebod terwijl in andere gewijde plaatsen, en we hebben er deze trip in Rome heel wat gezien (ga er dan even vanuit de iedere kerk een gewijde plaats is, corrigeer me ajb als ik hier de mist in ga), dit niet geldt? Misschien kan een van mijn blog-lezers hier duidelijkheid over geven. Zou graag van dit vraagstuk verlost worden. Zonder zo'n gebod is het in alle andere kerken altijd vanzelf bijzonder rustig.

Wat ook een vraagstukje blijft is opeens het verbod op het maken van foto's. In het hele museum mag je fotograferen, waarbij op sommige plaatsen het gebruik van flits verboden is. Dat laatste verbod kan ik begrijpen met de eeuwen oude kunstschatten. Maar waarom dan opeens in de kapel niet? Maar degenen die mijn blogs al wat langer lezen weten inmiddels dat dan een klein rebel in mij wakker wordt. Daarom slechts een beperkt aantal foto's bij deze blog.

De Sixtijnse kapel, we keken er erg naar uit. Maar het viel wat tegen. Veel kleiner als verwacht, mooi maar niet verrassend. Wat mij betreft wel een hoogtepunt van de trip maar zeker geen nummer 1 notering. Via een ander deurtje verlaten we muisstil de kapel. Paar gangen door, trapje op, trapje af en opeens staan we buiten. En kijken uit over een gigantisch plein, juist: het Sint Pieter plein.

Bijna intimiderende groot

We draaien ons om en voelen ons heel nietig en klein. 47 meter hoog torent de voorgevel boven ons uit. We achtervolgen ons gids, in de mensenmassa is slechts zijn hand met hoedje zichtbaar. En zolang ik hem hoor praten in mijn oortje is hij nog enigszins in de buurt.

218 meter lang, op het breedste punt 155 meter, 46 meter hoog. 22000 m2 vloer oppervlak waar 60000 mensen in kunnen. Dat is meer als wat in de Amsterdam Arena past! 395 beelden, 44 altaren en 135 mozaïeken. Het is te veel, te groot, te overweldigend.

Ik val stil. De gids in mijn oortje ook. He, hallo, zeg eens wat. Statische ruis is wat ik terugkrijg. Een beetje paniek. Geen gids in mijn oortje betekent dat hij en dus ook de groep, te ver weg is. Ik loop de ene kant op. Geruis in mijn oor is alles wat ik heb. De andere kant dan maar, nog steeds ruis. Beetje meer paniek.

Maar gelukkig, in de verte bij de uitgang torent de gids en Yoeri boven de doorgaans kleine Aziaten (een zwaar oververtegenwoordigde groep tussen alle toeristen) uit. Die kant op dus en ah, daar heb ik het geluid van de gids weer in mijn oor.

Gids? Waar ben je?

La Piëta van Michelangelo
	Gezellig

Ik zal jullie dit keer niet vermoeien met allerlei andere feiten. Beperk me dit keer tot gewoon wat foto’s die slechts ten dele het overweldigende, bijna intimiderende karakter van deze Basilica Major weergeven.

Stato della Città del Vaticano

We verlaten even Italië voor een bezoek aan een ander land: de staat Vaticaanstad, de kleinste onafhankelijke staat ter wereld.

Maar we beginnen de dag met een beetje valse start. Om wachtrijen te voorkomen hebben bij het reisbureau in Nederland een excursie naar Vaticaanstad geboekt. Op de voucher voor deze excursie staat dat we om kwart voor zeven, in de morgen! opgehaald worden. Dat is best vroeg, zeker als je een aantal mensen in je reisgezelschap hebt met een iets wat ochtendhumeur. Dat humeur werd er niet beter op toen we om kwart over zeven nog steeds voor het hotel stonden. Na wat gebeld door de hotelreceptie bleek dat we pas om kwart voor negen opgehaald zullen worden. Gevalletje jammer dus.

Maar na deze valse start beginnen we dus aan onze excursie met gids door Vaticaanstad. Zendertje om de nek, oortje in en we krijgen een bak informatie over ons heen waar bij mij niet veel van is blijven hangen. De volgende weetjes heb ik dan ook van internet geplukt.

De staat Vaticaanstad bestaat sinds 1929 toen Paus Pius XI het Verdrag van Lateranen sloot met Mussolini. Op 0,44 km2 wonen 842 mensen waarvan Paus Franciscus het staatshoofd is.  De officiële residentie van de Paus is het Apostolische paleis. In dit paleis is ook het Vaticaanmuseum gevestigd. En omdat we dit museum bezoeken zijn we dus eigenlijk een beetje bij hem thuis op visite geweest. Dat doen we echter niet alleen. Iedere dag bezoeken zo'n 20.000 toeristen de stad. Per jaar lopen 5,5 miljoen de route die wij ook gelopen hebben, á € 15,00 pp. Dan komt er op jaarbasis een slordige 82,5 miljoen eurootjes in de portemonnee van de vriendelijk zwaaiende Franciscus terecht. Dat is best veel, maar toegegeven: het ziet er allemaal spik en span uit.

Nadat we door de goed Engelssprekende Italiaanse gids soepel en vlot langst de entree zijn geleidt lopen we door het eerste deel van het gigantische complex. In een van de tuinen legt hij uitvoerig uit wat we straks als hoogtepunt van de toer in de Sixtijnse kapel te zien krijg. Vervolgens gaan we door het museum op weg naar deze kapel. Maar het duurt nog wel een uurtje of twee voordat we daar uiteindelijk aankomen.

Kijk en vergelijk: sprekend, behalve dan het haar

Het Vaticaan museum is een aaneenschakeling van museums: museo Chiaraminti, Galleria dei Candelabri, Galleria degli Arazzi, Galleria delle Carte Geografiche. In totaal 26 verschillende museums die ieder zijn eigen collectie heeft. We wandelen rustig achter de gids aan, hij toont ons bepaalde pronkstukken en legt uit wat (volgens de kunst) het perfecte lichaam is. Toch knap dat ze zoveel eeuw geleden al een evenbeeld van mij in mijn betere jaren wisten te maken. Is de ruimte waar de beelden tentoongesteld staan nog redelijk rustig, als we eenmaal bij de galerijen aankomen is de ruimte zelf vaak overweldigender dan de kunst die getoond worden. We lopen bijna een nekverkramping op om de plafonds te kunnen bewonderen. Maar dat is dan wel meteen een goede opwarming voor wat er nog gaat komen.

Een smal trappetje af en een bordje wijst ons de weg naar wat een van de hoogtepunt van deze trip moet worden.

Kan het misschien even stil zijn?

Belofte maakt schuld en het is na een dag Rome wel een mooi moment op een balans op te maken. 

Ontegenzeggelijke heeft Rome een geweldige indruk op ons gemaakt. Een stad die we zeker aanbevelen aan anderen om eens te bezoeken. Toch wil ik, geheel gezien vanuit mijn perspectief, niet beperkt door enige wetenschappelijk onderbouwd onderzoek, wel een paar kanttekeningen maken over deze stad. Wat als eerste opvalt is de rommel. Overal zie je rotzooi liggen. Je komt wel veel prullenbakken tegen maar die worden waarschijnlijk alleen door de nette toerist gebruikt. Het maakt de stad een beetje vies. 

Rome is ook een stad van steen, veel steen. Grote massieve gebouwen, weinig sierlijk. Grote blokken steen, snel klaar. Gelukkig is er ook wel voor wat groen gezorgd.  Bomen, parken maar ook op de monumenten zelf. Viel het gebrek aan onderhoud bij het hotel al op, dat is verder in de stad niet veel anders. Slechts hier en daar wordt, zichtbaar, onderhoud aan de monumenten uitgevoerd.

Het leek er zelfs op dat ze het Colosseum met breed geel plakband bij elkaar proberen te houden. 

Al staat Rome niet in de top 10 van drukste, door toeristen bezochte steden, het is wel druk. Heel veel toeristen en Romeinen, het krioelt samen met de auto's, bussen en brommers door de straten. Toeteren, laat voor of op het zebrapad remmen, hard rijden, voorrang opeisen. 

De Italiaan maar ook zijn vrouwelijke uitvoering is een temperamentvolle rijder. 

Maar wat het meest is blijven hangen is niet in een foto te vangen en dat is het geluid, herstel: het lawaai. We zijn in Londen, Parijs, Berlijn, Chicago en Amsterdam geweest maar vergeleken met Rome is het daar een oase van rust. De hele dag door hoor je het geluid van het verkeer. Auto's, brommers, mensen (de Italiaan praat net zo temperamentvol als dat hij rijdt). Met daar aan toegevoegd het constante geluid van sirenes. De hele dag door hoor je politie of ambulance sirenes, geen moment stilte. Zelf tijdens een bezoek aan een grote begraafplaats wordt het getjilp van de vogels hierdoor overstemd. 

Begrijp me niet verkeerd: deze iets wat minder positieve indrukken vallen geheel in het niet door alle mooie, geweldige, imposante, indrukwekkende etc, etc, etc 'dingen' die we deze vijf dagen gezien en ervaren hebben. En laten we als zuinige Nederlanders ook niet de prijzen vergeten. Je kunt er heel duur eten maar als je genoegen neemt met een snackbar-achtige uitstraling of houten stoelen dan kun je ernstig lekker eten voor niet te veel geld. Ook de toegangsprijzen van monumenten vallen reuze mee. Voor bijvoorbeeld een combi-kaart (twee dagen geldig) voor het Fora Romano en Colosseum betaalde we voor vier mensen net €30,00. Terwijl we bij elkaar daar toch dik zes uur rond hebben gewandeld. Dat betaal je in Nederland voor een beetje dierentuin per persoon. 

Kortom: heb je ideeën om ooit eens naar Rome te gaan: doen!

Hieronder nog een paar foto's van diverse vormen van gezag.